An Foclóir Nua Béarla-Gaeilge
Bosca cuardaigh an Fhoclóra Nua Béarla-Gaeilge a leabú ar do shuíomh idirlín féin
Focail chosúla: wheat · chat · hat · that · whet · whack · whale · wharf · whist · white
  • EN > GA
  • GA > EN

what

pronoun
determiner
adverb
interjection
phrases
pronoun
1 pronoun interrogative: seeking information
► (followed by verb, copula or prepositional pronoun)
cad  c m ucéard  c m u
► (followed by noun)
cén  c m uwhat's the time? cén t-am é?, cad é an t-am?what's the Irish for 'easy'? cén Ghaeilge atá ar 'easy'?, cad é an Ghaeilge ar 'easy'?what's wrong with you? céard atá ort?, cad atá ort?, cad é atá cearr leat?what are you called? cad is ainm duit?, céard a thugtar ort?, cén t-ainm atá ort?what's that for? céard le haghaidh é sin?, cad chuige é sin?, cad é an fheidhm atá leis sin?'Did you call back?' 'What for?' 'Ar ghlaoigh tú ar ais?' 'Cén fáth?', 'Ar scairt tú ar ais?' 'Cad chuige?', 'Ar ghlaoigh tú ar ais?' 'Cad ina thaobh?'what's the weather like? cén chaoi a bhfuil an aimsir?, conas atá an aimsir?, cad é mar atá an aimsir?I asked him what he thought d'fhiafraigh mé de céard a cheap séwhat's the use! cén mhaith bheith ag caint!, cad is fiú bheith ag caint!, níl maith i gcaint!what else could I do? cad eile a d'fhéadfainn a dhéanamh?what about a coffee? ar mhaith leat caife?what if he's late? céard a tharlóidh má bhíonn sé déanach?what about the match? cad mar gheall ar an gcluiche?, céard faoin gcluiche?what of it! nach cuma faoi!what next for the minister? cad é an chéad rud eile atá roimh an aire?what next! i gcuntas Dé!what on earth are you talking about? cad sa diabhal a bhfuil tú ag caint air?, cad é faoi Dhia ar a bhfuil tú ag caint?
2 pronoun asking for repetition, confirmation, etcWhat? Say that again. Céard? Abair é sin arís.; Cad é? Abair é sin arís.you did what? rinne tú céard?, cad a rinne tú?
Taispeáin iontráil iomlán 
3 pronoun making estimate, pausing to thinkhe paid, what, €200 for it d'íoc sé, abair, €200 air; d'íoc sé, déarfainn, €200 air; d'íoc sé, fan go bhfeice mé, €200 air 4 pronoun introducing sth future, uncertain, etccéard  c m ucad é  c m ucad  c m uhe didn't know what the next step would be ní raibh a fhios aige cad é an chéad chéim eile a bheadh annI thought about what I'd say beforehand smaoinigh mé roimh ré ar céard a déarfainnshe didn't know what to say to him ní raibh a fhios aici céard a déarfadh sí leis, ní raibh a fhios aici cad ba cheart a rá leisthey were always being told what to wear bhíothas i gcónaí á rá leo cad ba cheart dóibh a chaitheamh 5 pronoun specifying sthcéard  c m uan rud  c m ucad é  c m udo you know what I mean? an bhfuil a fhios agat céard atá mé a rá?, an dtuigeann tú leat mé?, an bhfuil a fhios agat an rud atá mé a rá?did you bring me what I asked for? ar thug tú chugam ar iarr mé?, ar thug tú chugam an rud a d'iarr mé?I'll tell you what inseoidh mé é seo duit, déarfaidh mé é seo leata lot of what she's doing is good go leor dá bhfuil ar siúl aici, tá sé go maithhe had what looked like a book in his hand bhí an chuma air go raibh leabhar ina lámh aigeroads are not what they used to be níl na bóithre mar a bhídíspeople are what make this business tick is iad na daoine bun agus barr an ghnó seo, is iad na daoine a choinníonn an gnó seo ag imeachtwhat I said was that I wanted to speak to you is éard a dúirt mé go raibh mé ag iarraidh labhairt leat, is é an rud a dúirt mé go raibh mé ag iarraidh labhairt leat 6 pronoun whatever, anythingcibé  c m u  c m udo what you want to do déan cibé rud is maith leat, déan pé rud is maith leat, déan a dteastaíonn uaitwhat's mine is yours what's yours is mine is leatsa a bhfuil agamsa agus is liomsa a bhfuil agatsa, is leatsa cibé rud atá agamsa agus is liomsa cibé rud atá agatsa, gach a bhfuil agamsa is leatsa é agus is liomsa gach a bhfuil agatsanot a shirt to his back, or what you could call a shirt ní raibh léine ar a chraiceann, ná aon rud dá sórt; ní raibh léine ar a chraiceann, ná aon rud cosúil le léine
determiner
7 determiner interrogative: seeking informationwhat book is he reading? cén leabhar atá sé a léamh?, cén leabhar atá á léamh aige?what more can I say? cad eile is féidir liom a rá?, céard eile a fhéadfaidh mé a rá? 8 determiner introducing sth future, uncertain, etcthey were talking about what course they'd do bhí siad ag caint faoin gcúrsa a dhéanfaidísthis was just what he needed ba é sin díreach a bhí ag teastáil uaidh, sin é díreach an rud a bhí ag teastáil uaidhI don't know what way to turn níl a fhios agam cén treo a gcasfaidh mé, níl a fhios agam cad a dhéanfaidh mé 9 determiner introducing sth specificI don't know what day it is níl a fhios agam cén lá atá againn, níl a fhios agam cén lá é 10 determiner whatever, any  c m ucibé  c m ucibé cad éwhat money he made he spent cibé airgead a rinne sé chaith sé é, chaith sé ar shaothraigh séwhat little information is available indicates the opposite is the case ón méid beag eolais atá ar fáil ba dhóigh leat go bhfuil a mhalairt fíor, an méid beag faisnéise atá ar fáil tugann sé le fios go bhfuil a mhalairt i gceist 11 determiner, pronoun emphasising sthwhat lovely people! nach álainn na daoine iad!, nach lách na daoine iad!what an awful place! nach uafásach an áit é!, a leithéid d'áit!what people will do for fame! cad é nach ndéanfadh daoine chun clú agus cáil a tharraingt orthu féin!, nach mór a dhéanfaidh daoine chun ainm a dhéanamh dóibh féin!
adverb
12 adverb interrogative: to what extentwhat does it matter how we got here? nach cuma conas a thángamar anseo?, nach ríchuma cén chaoi ar thángamar anseo?what do I care about it? nach cuma liomsa faoi?
interjection
13 interjection expressing surprise etccad é!  c m uach an bhfuil tú á rá liom?níl tú dáiríre!a thiarcais!  c m uag magadh atá tú?What! Are you tired already? Cad é! An bhfuil tú tuirseach cheana féin?, Ná habair é! An bhfuil tú tuirseach cheana féin?, Ag magadh atá tú! An bhfuil tuirse ort cheana féin?
phrases

and what have you

(also

and what not

) agus a leithéidíagus mar sin deagus dá réir sinbooks and magazines and what have you leabhair agus irisí agus a leithéidí

to get what for

informal (usually BRITAIN)íoc asyou'll get what for íocfaidh tú as, bainfear asat é

to give sb what for

informal (usually BRITAIN)duine a cháineadhdíoltas a imirt ar dhuinehe was giving politicians what for bhí sé ag cáineadh na bpolaiteoirí, bhí sé á thabhairt ó thalamh do na polaiteoirí, léigh sé ar na polaiteoirí í

or what?

nó céardnó cad éare you coming or what? an bhfuil tú ag teacht nó céard?, an bhfuil tú ag teacht nó nach bhfuil?

or what have you

nó a leithéidí sincibé cad éagus eileagus mar sin denó cibé rudyou can use it for cooking, storing or what have you féadfaidh tú é a úsáid le haghaidh cócaireachta, stórála agus mar sin de

what's more

chomh maith leis sinina theannta sinlena chois sinthairis sinand what's more, they didn't do any work agus rud eile de ní dhearna siad aon obair, chomh maith leis sin ní dhearna siad aon obair

what say

what say we go out tonight? cad a déarfá dá rachaimis amach anocht?, céard a déarfá dá rachaimis amach anocht?, cad é faoi a ghabháil amach anocht?

what's what

informalan fhírinnehe'll tell you what's what inseoidh sé sin an fhírinne duit, cuirfidh sé siúd ar an eolas thú

what with

what with one thing and another idir seo agus siúd; idir rud amháin agus rud eile; idir seo, siúd agus eileshe's so busy, what with her job and her sport tá sí an-ghnóthach idir a post agus a cuid spóirt

you what?

(BRITAIN)céard?cad é?

Iontrálacha Gaolmhara

Frásaí agus Samplaí Úsáide faoi iontrálacha eile