An Foclóir Nua Béarla-Gaeilge
Bosca cuardaigh an Fhoclóra Nua Béarla-Gaeilge a leabú ar do shuíomh idirlín féin
  • EN > GA
  • GA > EN

control

noun
verb
noun
1 noun power to make decisions etc smacht masc3  c m uceannas masc1  c m uthe government has complete control of the country tá smacht iomlán ag an rialtas ar an tír, tá ceannas iomlán ag an rialtas ar an tírshe has control over the business tá smacht aici ar an ngnó, tá an gnó faoina stiúirhe preferred the team to be under his control b'fhearr leis an fhoireann a bheith faoina smacht, b'fhearr leis an fhoireann a bheith faoina stiúirdue to circumstances beyond our control mar gheall ar thosca nach bhfuil neart againn orthufinancial matters are outside my control níl aon smacht agam ar chúrsaí airgeadais, níl cúrsaí airgeadais faoi mo chúramthe teacher was in control of the class bhí smacht ag an múinteoir ar an rang, bhí an rang faoi smacht an mhúinteora 2 noun ability to keep in check smacht masc3  c m usrian masc1  c m urialú masc  c m uwe don't have full control over our emotions níl smacht iomlán againn ar na mothúcháin, ní féidir linn srian iomlán a choinneáil ar na mothúcháinpets should be kept under control ba cheart srian a choinneáil ar pheataí, ba cheart peataí a choimeád faoi smachthe lost control of the car chaill sé smacht ar an ngluaisteán, d'imigh an carr ó smacht airthe fires raged out of control d'imigh na tinte ó smacht ar fadthe security situation is under control tá cúrsaí slándála faoi smachtmuscle control is affected by this disease téann an galar seo i bhfeidhm ar rialú na matánborder control rialú teorann
Taispeáin iontráil iomlán 
3 noun operation (of machine, vehicle) rialú masc  c m uthe pilot had manual control of the plane bhí an píolóta ag rialú an eitleáin de láimh, bhí an píolóta ag ionramháil an eitleáin de láimhcontrol centre ionad rialaithe 4 noun switch, button etc rialtán masc1  c m uspeed control rialtán luaistab control rialtán táib 5 noun of disease, pests etc srianadh masc  c m ucosc masc1  c m upest control srianadh lotnaidí, cosc ar lotnaidícontrol of disease cosc galar 6 noun restriction on sth srian masc1  c m urialú masc  c m uthere are price controls on certain products tá srianta ar phraghas táirgí áirithe, tá praghas táirgí áirithe rialaitheimmigration control rialú inimirce 7 noun people in charge the Gardaí made contact with control rinne na Gardaí teagmháil leis an seomra rialaithewe were delayed at passport control chuir lucht rialú pasanna moill orainncustom control staff searched my car chuardaigh foireann rialaithe custaim mo charr, chuardaigh lucht custaim mo charr 8 noun ability to stay calm smacht masc3  c m usrian masc1  c m ustiúir fem5  c m uguaim fem2  c m uthey were totally out of control bhí siad imithe ó smacht ar fadmy emotions are now under control tá smacht agam orm féin anois, tá mé in ann guaim a choinneáil orm féin anois 9 noun (also control group) SCI comparison group in experimentgrúpa cóimheasa  c m u 10 noun COMP key on keyboard eochair rialúcháin  c m uCtrlpress Control + S brúigh Control + S, brúigh ctrl + S
verb
11 verb make decisions about TRANSITIVEbheith i gceannas ar VP  c m urialaigh verb  c m uthis area is controlled by the army tá an t-arm i gceannas ar an gceantar seothey control 80% of the market tá 80% den mhargadh faoina smacht, tá 80% den mhargadh faoina stiúir, rialaíonn siad 80% den mhargadh 12 verb keep (sth) in check TRANSITIVErialaigh verb  c m usmachtaigh verb  c m usmacht a bheith agat ar VPhe failed to control the ball níor éirigh leis an liathróid a smachtúthe valve controls the amount of water coming in rialaíonn an chomhla an méid uisce a thiocfaidh isteachuse the cursor to control where you put the text úsáid an cúrsóir leis an áit a gcuireann tú an téacs a rialú, úsáid an cúrsóir le go mbeidh smacht agat ar an áit a gcuirfidh tú an téacsthis controls the muscles rialaíonn sé seo na matáin 13 verb make (sb) do what you want TRANSITIVEsmachtaigh verb  c m uceansaigh verb  c m uhe couldn't control the children ní raibh sé in ann na páistí a smachtú, bhí na páistí ó smacht airshe controls all her friends bíonn a cairde uilig faoina smacht, tá smacht aici ar a cairde ar fad 14 verb operate (machine, vehicle etc) TRANSITIVErialaigh verb  c m ustiúir verb  c m ushe controls the computer through voice commands rialaíonn sí an ríomhaire trí orduithe gutha 15 verb limit, restrict TRANSITIVEcoinnigh faoi smachtsrian a choimeád arsrian a choinneáil arthe government wants to control inflation is mian leis an rialtas an boilsciú a choinneáil faoi smacht, ba mhaith leis an rialtas srian a choimeád ar an mboilsciútake this to control the pain tóg é seo chun an phian a mhaolú 16 verb maintain (sth) at correct level TRANSITIVErialaigh verb  c m uthe thermostat controls the water temperature rialaíonn an teirmeastat teocht an uisceuse your feet to control the speed úsáid do chosa chun an luas a rialú 17 verb keep calm TRANSITIVEsrian a choinneáil arsmacht a choimeád arguaim a choinneáil arshe managed to control herself d'éirigh léi srian a choimeád uirthi féin, d'éirigh léi guaim a choinneáil uirthi féinhe lost control of himself chaill sé guaim air féin, chaill sé smacht air féin, chaill sé an cloigeann