New English-Irish Dictionary
  • EN > GA
  • GA > EN

break

verb
noun
phrases
verb
1 verb crack
TRANSITIVEbris verb  c m ushe broke a cup bhris sí cupánthe stone broke the window bhris an chloch an fhuinneogshe broke two eggs into a bowl bhris sí dhá ubh isteach i mbabhlato break a seal séala a bhriseadhshe broke the hurl in two bhris sí an camán ina dhá chuid, bhris sí an camán ina dhá phíosahe broke the stick in half bhris sé an bata ina dhá leath, rinne sé dhá leath den bhatashe broke it into small pieces bhris sí ina ghiotaí beaga é, rinne sí píosaí beaga de, bhris sí as a chéile é, rinne sí píosaí miona de, rinne sí smidiríní de
INTRANSITIVEbris verb  c m uthe plate broke when it fell on the floor bhris an pláta nuair a thit sé ar an urlár, briseadh an pláta nuair a thit sé ar an urlármy key broke in the lock bhris m'eochair sa ghlasthe plane broke in half rinneadh dhá leath den eitleánit broke in two briseadh ina dhá chuid é, bhris sé ina dhá chuidthe cup broke into many pieces bhris an cupán ina smidiríní, rinneadh smidiríní den chupán, rinneadh míle píosa den chupán
2 verb (cause) to malfunction
INTRANSITIVEbris verb  c m uclis ar PhrV  c m uthe machine broke bhris an meaisín, chlis ar an meaisín, theip ar an meaisín
TRANSITIVEbris verb  c m ushe broke the television bhris sí an teilifís
Show full entry 
3 verb MED fracture
TRANSITIVEbris verb  c m uI haven't broken any bones níl cnámh ar bith briste agamhe broke a leg bhris sé a chosher ankle was broken briseadh a rúitín, briseadh a murnánhe got his nose broken briseadh a shrón, briseadh a ghaosán, briseadh a chaincín
INTRANSITIVEbris verb  c m ucertain bones break easily tá cnámha áirithe furasta a bhriseadh, tá sé éasca cnámha áirithe a bhriseadh, tá cuid de na cnámha briosc
4 verb heart, spirits
TRANSITIVEbris verb  c m uif you marry her, you'll break my heart má phósann tú í, brisfidh tú mo chroí
INTRANSITIVEher heart was breaking bhí a croí briste, bhí sí croíbhriste, bhí briseadh croí uirthi
5 verb penetrate, go through
TRANSITIVEon the lake two islands break the surface tá dhá oileán ag gobadh as an loch, tá dhá oileán le feiceáil sa lochthe fish broke surface tháinig an t-iasc i mbarr uisce, tháinig an t-iasc go barr uisce, tháinig an t-iasc ar barr uiscedon't scratch it or you'll break the skin ná bí á scríobadh nó bainfidh tú de an craiceann
INTRANSITIVEbris verb  c m uthe ice broke bhris an leac oighir, thug an t-oighear faoi, scoilt an leac oighir
6 verb interrupt
TRANSITIVEbris verb  c m uhe broke the silence bhris sé an ciúnas, bhris sé an tostshe finished the song without breaking the rhythm chríochnaigh sí an t-amhrán gan an rithim a bhriseadh, chríochnaigh sí an t-amhrán gan cur as don rithimhis concentration was broken cuireadh dá bhuille éto break a circle fáinne fí a bhriseadh
INTRANSITIVEbris verb  c m uthe clouds broke scaip na scamaill, ghlan na néaltathe tension broke bhris an teannas
7 verb take rest
INTRANSITIVEbris verb  c m uthey break for lunch at two stopann siad don lón ar a dó, tógann siad briseadh i gcomhair lóin ag a dó, bíonn sos lóin acu ag a dó, ar a dó a chaitheann siad a lón, ar a dó a bhíonn am lóin acu
TRANSITIVEto break the journey an turas a bhriseadh
8 verb split up with sb INTRANSITIVEbris suas le PhrVscar le PhrV  c m ushe broke with him bhris sí suas leis, thug sí an bhróg dó, thug sí an doras dó 9 verb ELECTRIC circuit
TRANSITIVEgearr verb  c m uhe broke the circuit ghearr sé an ciorcad
INTRANSITIVEgearr verb  c m u
10 verb bring to end
TRANSITIVEbris verb  c m uhe broke his ties with the church bhris sé an ceangal a bhí aige leis an eaglais, thug sé a dhroim leis an eaglaisit's hard to break a habit tá sé deacair nós a bhriseadhthey broke the deadlock d'éirigh leo éalú as an tsáinn ina raibh siadshe broke her diet níor chloígh sí lena haiste biathey broke the strike bhris siad an stailcshe managed to break his grip d'éirigh léi a ghreim a scaoileadhto break a spell geasa a bhaint, geasa a fhuascailt, geasa a bhriseadh, geasa a thógáil
INTRANSITIVEbris verb  c m uthe spell broke baineadh na geasa, fuasclaíodh na geasa, briseadh na geasa
11 verb rule, law etc TRANSITIVEbris verb  c m uhave you ever broken the law? ar bhris tú an dlí riamh?, ar sháraigh tú an dlí riamh?she broke the rules bhris sí na rialachaI never break my promise ní théimse siar ar mo ghealltanas riamh, seasaim le m'fhocal i gcónaíhe broke his word chuaigh sé siar ar a fhocal, bhris sé a fhocal, níor choinnigh sé a fhocalcontracts are frequently broken bristear conarthaí go minic, is minic a sháraítear conarthaíshe broke the terms of the lease bhris sí téarmaí an léasahe broke the appointment theip air teacht chuig an gcoinne, níor tháinig sé chuig an gcoinne 12 verb surpass TRANSITIVEsáraigh verb  c m ubris verb  c m ushe broke the world record sháraigh sí an churiarracht dhomhanda, bhris sí curiarracht an domhainhe broke the speed limit sháraigh sé an teorainn luaisthey're breaking boundaries tá siad ag briseadh talamh nua 13 verb cause to fail
TRANSITIVEthey can't be broken ní féidir iad a chloí, ní féidir iad a bhualadh, ní féidir buachan orthuthey were broken at the Battle of Clontarf buaileadh iad ag Cath Chluain Tarbh, briseadh orthu ag Cath Chluain Tarbh, clíodh iad ag Cath Chluain Tarbhher spirit was broken tháinig beaguchtach uirthi, theip ar a misneach, thit an lug ar an lag uirthi, chaill sí a misneachdrink broke their marriage chuir ólachán deireadh lena bpósadhit's not easy to break their defence ní sé éasca a gcuid cosantóirí a chloí, ní furasta an ceann is fearr a fháil ar a gcuid cosantóirí
INTRANSITIVEhe'll break sooner or later géillfidh sé luath nó mallhis patience broke bhris an fhoighne air, bhris ar a fhoighneher health broke theip ar a sláinte, chlis ar a sláinte, tháinig meath ar a sláinte, mheath a sláintethe weather is about to break tá an aimsir ar tí briseadhthe fever broke bhí an fiabhras caite
14 verb decipher TRANSITIVEfuascail verb  c m ubris verb  c m uthey've broken the code tá an cód fuascailte acu 15 verb PHYSIOL of voice (due to puberty) INTRANSITIVEbris verb  c m uhis voice was breaking bhí a ghlór ag briseadh 16 verb of voice, falter with emotion etc INTRANSITIVEhis voice broke with emotion bhí tocht ina ghlór, tháinig tocht ina ghlór 17 verb SPOR train a horse TRANSITIVEbris verb  c m uto break a horse capall a bhriseadh, capall a cheansú 18 verb lessen TRANSITIVEmaolaigh verb  c m uthe helmet broke the force of the blow mhaolaigh an clogad neart an bhuille, bhris an clogad neart an bhuillethe trees break the wind tugann na crainn foscadh ón ngaoth, briseann na crainn an ghaoth, tugann na crainn fothain ón ngaoth 19 verb story, news
TRANSITIVEhe called me to break the news ghlaoigh sé orm leis an scéala a insint domthe journalist broke the story about the murder bhris an t-iriseoir an scéal faoin dúnmharú, bhí an scéal faoin dúnmharú ag an iriseoir ar dtús
INTRANSITIVEbris verb  c m uI was abroad when the story broke bhí mé thar lear nuair a bhris an scéalhe resigned before the scandal broke d'éirigh sé as sular bhris an scannal
20 verb start INTRANSITIVEa storm broke tháinig stoirm, d'éirigh stoirm, tháinig sé ina stoirm, shéid sé ina stoirm, bhris stoirm amachthey arrived as dawn broke tháinig siad le breacadh an lae, tháinig siad le bánú an lae, tháinig siad le gealadh an lae, tháinig siad le bodhránacht an laea crisis broke last year bhí géarchéim ann anuraidh, tharla géarchéim anuraidh 21 verb of waves INTRANSITIVEbris verb  c m uthe waves are breaking on the rocks tá na tonnta ag briseadh ar na carraigeacha 22 verb PHYSIOL at onset of labour INTRANSITIVEbris verb  c m utar verb  c m uher waters broke bhris a cuid uisce, bhris an t-uisce uirthi, tháinig a cuid uisce, d’imigh a cuid uisce 23 verb GAMES snooker, pool INTRANSITIVEbris verb  c m uwho broke? cé a bhris?, cé a thosaigh an imirt? 24 verb SPOR in tennis, etc
TRANSITIVEbris verb  c m ushe broke the serve bhris sí an tseirbheáil
INTRANSITIVEbris verb  c m uhe broke twice in the first set bhris sé faoi dhó sa chéad sraith
noun
25 noun damage, split etcscoilt fem2  c m uthere's a break in the wall tá scoilt sa bhalla 26 noun MED fracturebriseadh masc  c m ushe had a small break in her leg bhí cnámh bheag briste ina cos 27 noun cut hole in surfacethere's a break in the skin tá gearradh sa chraiceann, tá an craiceann gearrtha, tá an craiceann briste amachthere was a break in the ice bhí scoilt sa leac oighir, bhí an leac oighir briste 28 noun interruptionthere's a break in the hedge tá bearna san fhálhe waited for a break in the traffic d'fhan sé go dtí go raibh bearna sa trácht, d'fhan sé go dtí go raibh sos tráchta annshe saw a break in the trees chonaic sí bearna idir na crainnthere was a break in the play bhí briseadh sa dráma, bhí sos sa drámaa break in the weather athrú aimsire, briseadh san aimsira break in continuity briseadh leanúnachaisa break in transmission briseadh craolta 29 noun TV-RAD interval during programmebriseadh masc  c m usos masc3  c m ulet's go to the break now tógaimis briseadh anois, glacaimis sos anois, beidh sos anois againn, beidh briseadh anois againn 30 noun pause, restbriseadh masc  c m usos masc3  c m uI'll talk to you during the break labhróidh mé leat nuair a bheidh an briseadh ann, labhróidh mé leat le linn an tsosahe worked without a break d'oibrigh sé gan aon sos a thógáilto take a break briseadh a thógáil, sos a thógáil, sos a ghlacadh, briseadh a bheith agat, do scíth a ligeanyou should take a break ba cheart duit briseadh a thógáil, ba chóir duit sos a ghlacadhhe took a midday break thóg sé briseadh ag meán laeshe took a break from driving bhí sos aici ón tiomáintyou have an hour's break for lunch bíonn briseadh uair an chloig agat don lón, bíonn sos uair an chloig agat don lónthey had a toilet break stop siad le dul chuig an leithreas 31 noun ED playtimesos masc3  c m ubriseadh masc  c m uit's break time tá sé in am sosa 32 noun SPOR half-timeleath ama NP  c m uleath-am masc3  c m uMayo were ahead at the break bhí Maigh Eo chun tosaigh ag leath ama 33 noun holiday, tripsaoire fem4  c m uthey had a romantic break bhí saoire rómánsúil acuhe took a short break thóg sé briseadh gairid, chuaigh sé ar shaoire ghairidthey went on a three-day break chuaigh siad ar shaoire trí láthe half-term break is over tá an briseadh lár téarma thartshe's home for the Christmas break tá sí sa bhaile do shaoire na Nollag 34 noun difference with pasta clean break tosú as an nua, briseadh iomlánit's a clean break from that job briseadh iomlán ón bpost sin atá annthe song is a break from the norm is amhrán neamhghnách é, níl an t-amhrán cosúil le hamhráin eile, is amhrán ann féin éit's a break with the way the business was run is athrú é ar an gcaoi a mbítí ag reáchtáil an ghnó, athrú atá ann ón dóigh a mbíodh an gnó á reáchtáilhe needs to make the break from home caithfidh sé an briseadh a dhéanamh leis an mbaile, caithfidh sé an ceangal leis an mbaile a scaoileadh, caithfidh sé imeacht ón mbaile 35 noun ELECTRIC in circuitgearradh masc  c m u 36 noun PUBL separationbriseadh masc  c m uline break briseadh línesection break briseadh rannáin 37 noun startat the break of day le breacadh an lae, le bánú an lae, le fáinne an lae 38 noun GAMES in snooker, etcbriseadh masc  c m u 39 noun chance, opportunityseans masc4  c m udeis fem2  c m uher big break came when she was fourteen fuair sí a deis nuair a bhí sí ceithre bliana déag, fuair sí a seans mór nuair a bhí sí ceithre bliana déagto give sb a break deis a thabhairt do dhuine, seans a thabhairt do dhuinehe gave them their first big break is eisean a thug an chéad deis dóibh, is eisean a thug seans dóibh an chéad lá riamhto have a break deis a fháil, seans a fháilhe's never had the breaks he deserved ní bhfuair sé na seansanna a bhí tuillte aige riamhI had a couple of lucky breaks bhí an t-ádh orm go bhfuair mé cúpla deis, d'éirigh an-seans liom cúpla uair, rith an t-ádh liom cúpla uair, bhí rith an rása liom cúpla uairhe didn't get a break in front of goal ní bhfuair sé deis ar bith i mbéal an chúilI always get bad breaks bíonn mí-ádh ag baint liom i gcónaí, tá an mí-ádh ag faire orm, tá an mí-ádh do mo leanúintit's a tough break is buille trom é, is mór an mí-ádh éwhy give criminals an even break? cén fáth a dtabharfaí cothrom na Féinne do choirpigh? 40 noun attempt to get awayto make a break dul amach chun tosaighshe made an early break chuaigh sí amach chun tosaigh ar an gcuid eile ag tús an rása, d'imigh sí amach chun tosaigh ar an gcuid eile ag tús an rásahe made a break for the door thug sé ruathar faoin doras, thug sé faoin doras, bhí léim an dorais aige 41 noun (also service break) SPOR in tennisseirbheáil bhriste  c m ubua seirbheála  c m u 42 noun GAMES score from single visitscór masc1  c m uhe made the maximum break fuair sé an scór bairr, fuair sé an t-uas-scór
phrases

break a leg!

informalgo n-éirí an t-ádh leat!go n-éirí go geal leat!go n-éirí leat!ádh mór!

to break a sweat

1 informal start sweatingthe players had broken a sweat bhí na himreoirí tosaithe ag cur allaishe hadn't even broken a sweat by half-time ní raibh sé ag cur allais féin faoi leath ama, ní raibh braon allais leis ag leath-am 2 informal push yourselfhe didn't need to break a sweat to finish it in time ba bheag an stró a bhí air é a chríochnú in am; níor chuir sé aon dua air é a chríochnú in am; chríochnaigh sé in am é, i ngan fhios do chnámh a dhroma

to break bread

especially REL 1 in Eucharistarán a bhriseadh 2 share a mealbéile a ithebéile a chaitheamhthey break bread together most days itheann siad béile le chéile mórán gach lá, bíonn béile acu le chéile beagnach gach láthey broke bread with powerful politicians chaith siad béile i gcuideachta polaiteoirí cumhachtacha

to break camp

imeachtbailiú leatthey broke camp early in the morning bhailigh siad leo go moch ar maidin, chroch siad a gcuid seolta go luath ar maidin

to break cover

1 come out from hidingteacht amach as an áit a bhfuil tú i bhfolachteacht amach as d'áit folaighéirí as an leaba dhearghe broke cover tháinig sé amach as an áit a raibh sé i bhfolach, tháinig sé amach as a áit folaigh, thaispeáin sé é féin 2 openly declare sththe politician broke cover tháinig an polaiteoir salach ar an bpáirtí

to break jail

informaléalú as an bpríosúnthey broke jail d'éalaigh siad as an bpríosún, bhris siad amach as an bpríosún

to break free

1 verb release yourself INTRANSITIVEéalúhe broke free and ran down the street d'éalaigh sé agus rith sé síos an tsráid, bhris sé saor agus rith sé síos an tsráidit broke free from the trap d'éalaigh sé as an ngaiste, d'fhuascail sé é féin ón ngaistethe fish broke free of his hand d'éalaigh an t-iasc as a lámh, scaoil an t-iasc é féin as a lámh 2 verb get out of a situation INTRANSITIVEéalúshe could break free anytime d'fhéadfadh sí éalú am ar bithto break free from poverty éalú ón mbochtaineacht, éalú ó chuing na bochtaineachtahe's unable to break free of his parents níl sé ábalta éalú óna thuismitheoirí, níl sé in ann a thuismitheoirí a chur dethey couldn't break free from the idea ní raibh siad ábalta an smaoineamh a chur as a gceann

to break loose

1 verb release yourself INTRANSITIVEthe prisoners managed to break loose d'éirigh leis na príosúnaigh éalú, d'éirigh leis na príosúnaigh iad féin a shaoradha wheel broke loose from the car d'imigh roth den charrshe broke loose from his grip scaoil sí í féin óna ghreim, shleamhnaigh sí óna ghreim 2 verb get out of a situation INTRANSITIVEhe broke loose completely from the band d'imigh sé ón mbanna ceoil ar fad, d'fhág sé an banna ceoil ar fad

to break new ground

talamh úr a bhriseadhbheith i do cheannródaíbheith ar thús cadhnaíochtait's difficult to break new ground in that field is deacair talamh úr a bhriseadh sa réimse sin, is deacair bheith i do cheannródaí sa réimse sinher work tries to break new ground bíonn sí ag iarraidh talamh úr a bhriseadh ina cuid oibre, bíonn sí ag iarraidh bheith ceannródaíoch ina cuid oibre

to break open

1 forcibly open TRANSITIVEbrishe had to break open a window bhí air fuinneog a bhriseadhshe managed to break the lock open d'éirigh léi an glas a bhriseadh 2 uncork, open TRANSITIVEoscailshe broke open a bottle of wine d'oscail sí buidéal fíona

to break ranks

(also

to break rank

) 1 disagree publiclyteacht salach arhe broke ranks with his colleagues tháinig sé salach ar a chomhghleacaithe 2 of soldiers, etc: move out of linethe soldiers broke rank d'imigh na saighdiúirí as an líne

to break sb's balls

1 vulgar hurtthey'll break my balls if I don't do it maróidh siad mé mura ndéanfaidh mé é, buailfidh siad an cac asam mura ndéanfaidh mé é, déanfaidh siad bogmharú orm mura ndéanfaidh mé é 2 vulgar make sb workhe was breaking our balls at training last night thug sé leathmharú orainn ag an traenáil aréir, thug sé bogmharú orainn ag an traenáil aréir, bhain sé allas raithneach ag an traenáil aréir, chuir sé trí na húmacha sinn ag an traenáil aréir 3 vulgar make sb laughthis one'll break your balls beidh tú sna trithí ag an gceann seo, beidh tú lagaithe ag gáire ag an gceann seo

to break the back of sth

informalhe's broken the back of the work tá droim na hoibre briste aige, tá an chuid is measa den obair curtha de aige

to break the bank

1 informal spend or cost a lot of moneyan banc a bhriseadhI broke the bank to buy it chaith mé gach uile phingin dá raibh agam air, thug mé pingin mhór air, chosain sé lán laidhre orm 2 GAMES win large amountan banc a bhriseadhI broke the bank last night! bhris mé an banc aréir!, d'fhág mé i bhfiacha iad aréir!

to break the ice

they broke the ice during the Christmas party chuir siad aithne ar a chéile ag cóisir na Nollag, bhí siad ar a suaimhneas le chéile tar éis chóisir na Nollag, bhris siad leac an doichill ag cóisir na Nollag

to break the mould

(also

to break the mold

US) she broke the mould with this book rud eile ar fad a rinne sí sa leabhar seo, rinne sí iomaire nua ar fad a threabhadh sa leabhar seo

to break your back doing sth

I broke my back trying to finish it chuir mé mo chroí agus m'anam isteach ann ag iarraidh é a chríochnú, chuir mé mo bhundún dearg amach ag iarraidh é a chríochnú, chuir mé mo chraiceann díom ag iarraidh é a chríochnú, bhris mé mo mhuineál ag iarraidh é a chríochnú

to break your balls

vulgarI broke my balls working bhris mé mo mhuineál ag obair, mharaigh mé mé féin ag obair, chuir mé mo bhundún dearg amach ag obair, bhí mo chaid amuigh agam ag obair

to break (your) silence

he broke his silence on the allegations labhair sé amach faoi na líomhaintí den chéad uair

to break wind

fartbroim a ligeanbroim a scaoileadhgaoth a bhriseadhhe broke wind scaoil sé broim, lig sé broim, rinne sé broim, scaoil sé rúideog uaidhthey were breaking wind all night bhí siad ag scaoileadh bromanna ar feadh na hoíche, bhí siad ag broimneach i rith na hoíche

to give sb a break

informalgive me a break! lig dom!, éist liom!, tabhair suaimhneas dom!

to make a break for it

informalthey made a break for it thug siad do na boinn é, theith siad leo, bhain siad as