Deismireachtaí | Citations
Samplaí de dheismireachtaí
Gaeilge-Gaeilge (deismireacht as foinse scríofa)
| D’ainm | Micheál |
|---|---|
| Do shloinne | Ó Cléirigh |
| Do sheoladh ríomhphoist | ainm@seoladh.ie |
| Focal/Frása | mín is/agus réiteach |
| Deismireacht | “eadar an chéad chruinniú agus an dara cruinniú d’athruigh Mac Fhionnghaile a intinn fá’n phosta agus ba é an mín is réidhteach a bhí ar an sgéal gur fágadh agam-sa é.” |
| Foinse | Dírbheathaisnéis Néill Mhic Giolla Bhrighde, ed. Liam Ó Connacháin, 1939, page 59 |
| Nóta tráchta | Bealach eile chun ‘ba é críoch agus deireadh na mbeart’ a rá. Níl sé in FGB. |
Gaeilge-Gaeilge (deismireacht as foinse bheo)
| D’ainm | Micheál |
|---|---|
| Do shloinne | Ó Cléirigh |
| Do sheoladh ríomhphoist | ainm@seoladh.ie |
| Focal/Frása | fíor- |
| Deismireacht | “scóráil an Flaitheartach fíorchúl ag tús an dara leath.” |
| Foinse | Raidió na Gaeltachta, Eanáir 2009 |
| Nóta tráchta | fíor- in úsáid ar an mbealach céanna le sár-. Canúint Chonnacht a bhí ag an gcainteoir. |
Gaeilge-Béarla
| D’ainm | Cormac |
|---|---|
| Do shloinne | Ó Cuileannáin |
| Do sheoladh ríomhphoist | ainm@seoladh.ie |
| Focal/Frása | an suíomh atá ar chúrsaí |
| Deismireacht | “sin anois an suidheamh a bhí ar na rudaí i lár an tsamhraidh ins an bhliadhain 1914.” |
| Foinse | Árd-Léightheoir Gaedhilge II, Seaghan Mac Meanman, 1939, page 16 |
| Nóta tráchta | = an chaoi a bhfuil cúrsaí. Freagraíonn do ‘the lay of the land’ sa Bhéarla |
Béarla-Béarla
| D’ainm | Samuel |
|---|---|
| Do shloinne | Johnson |
| Do sheoladh ríomhphoist | ainm@seoladh.ie |
| Focal/Frása | have a cut at sth |
| Deismireacht | “I’ll have a good cut at it anyhow” |
| Foinse | Gnáthchaint |
| Nóta tráchta | = have a go at sth, attempt sth. (neamhfhoirmiúil) Leagan a chloistear sách coitianta in Éirinn |
Roinnt deismireachtaí as an bhfoinse chéanna:
| D’ainm | Cormac |
|---|---|
| Do shloinne | Ó Cuileannáin |
| Do sheoladh ríomhphoist | ainm@seoladh.ie |
| Foinse | Gasúr de chuid Bhaile na nGrág, Tadhg Ó Rabhartaigh |
| Lth | Focal/Frása | Deismireacht | Nóta tráchta |
|---|---|---|---|
| 12 | féasóg | Fir óga láidre a bhíodh iontusan, grágáin ghruaige agus fómhar féasóige orthu | ‘fómhar’ = mothall; ní luaitear in FGB |
| 12 | cuir de | cuireadh an fear ba mhímhúinte díobh de theacht chun an bhaile s’againne lena lá | ní luaitear an struchtúr ‘cuir + de + frása ainm bhriathartha’ faoin iontráil cuir de in FGB; aistriú ar ‘to put sb off coming’ an Bhéarla? |
| 28 | beagán | Déan beagán de do chuid seanchainte! | = ‘less of your cheek’ nó a leithéid |
| 40 | lagchuidiú | An té a bhí ar lagchuidiú lá earraigh nó lá fómhair, chruinnigh meitheal air gur fágadh iomlán a ghnó déanta dó. | = shorthanded |
| 43 | mothaigh | níor mhothaigh mé an t-eanglach i mo mhéara leath chomh pianmhar ina dhiaidh sin | struchtúr nach luaitear faoi mothaigh in FGB |
| etc | etc | etc | etc |
